CYPRUS 1974-THE REAL STORY BEHIND CYPRUS DIVISION (Nederlands)

Geschiedenis is zelden zo eenvoudig als helden en schurken. Vaak zijn het gewone mensen die de hoogste prijs betalen voor de ambities van anderen. Weinig plaatsen op aarde bezitten de schoonheid van Cyprus. Een eiland dat baadt in de mediterrane zon, waar olijfbomen de kristalheldere zee ontmoeten, waar kerken en moskeeën al eeuwenlang binnen zichtafstand van elkaar staan, en waar generaties Griekse en Turkse Cyprioten ooit dorpen, markten en vriendschappen deelden. Vandaag de dag is Cyprus echter nog steeds een van de laatste verdeelde landen in Europa. Een groene lijn snijdt nog steeds door de hoofdstad, Nicosia. Gezinnen blijven gescheiden. Huizen blijven verlaten. Herinneringen blijven betwist. Om te begrijpen waarom, moeten we bijna 150 jaar terug in de tijd, toen het rijk van hand verwisselde. Meer dan drie eeuwen maakte Cyprus deel uit van het Ottomaanse Rijk. Toen, in 1878, nam Groot-Brittannië de controle over het eiland over. Het Ottomaanse Rijk behield de nominale soevereiniteit, maar de administratie verhuisde naar Groot-Brittannië als onderdeel van een breder geopolitiek akkoord na het Congres van Berlijn. De belangen van Groot-Brittannië waren strategisch in plaats van sentimenteel. Het onlangs geopende Suezkanaal was de levensader van het Britse Rijk geworden, en verbond Groot-Brittannië met India en het Verre Oosten. Cyprus bood een perfect militair uitkijkpunt over de oostelijke Middellandse Zee. Toen het Ottomaanse Rijk in 1914 aan de kant van Duitsland de Eerste Wereldoorlog inging, annexeerde Groot-Brittannië Cyprus formeel. Tegen 1925 was het een kroonkolonie geworden. Het was een ander hoofdstuk in de opkomst van de invloed van Groot-Brittannië in het Midden-Oosten, slechts enkele jaren voordat de Britse troepen in 1917 Jeruzalem binnentrokken en later Palestina onder een mandaat van de Volkenbond beheerden. Dromen die niet konden samenleven. Gedurende de Britse heerschappij verharden twee concurrerende nationale aspiraties zich langzaam. De meeste Griekse Cyprioten droomden van enosis, de vereniging met Griekenland. De meeste Turkse Cyprioten vreesden steeds meer een kwetsbare minderheid binnen een Griekse staat te worden. Hun antwoord werd toxim, verdeling. Beide aspiraties konden nooit samen bestaan. Groot-Brittannië bevond zich in de positie een eiland te besturen waarvan de gemeenschappen steeds verder uit elkaar dreven, de aartsbisschop en de advocaat. Twee mannen zouden die tegenstrijdige visies symboliseren. Aartsbisschop Makarios III was veel meer dan het hoofd van de Orthodoxe Kerk. Hij werd de politieke stem van de Griekse Cyprioten en steunde aanvankelijk enosis. Maar na de onafhankelijkheid kwam hij steeds meer tot de conclusie dat een onafhankelijk Cyprus de beste hoop op vrede bood. Tegenover hem stond Ralf Denktash, een briljante advocaat en de vooraanstaande pleitbezorger voor de rechten van de Turkse Cyprioten. Na het geweld van de jaren zestig raakte hij ervan overtuigd dat coëxistentie onder meerderheidsrule de veiligheid van zijn gemeenschap niet langer kon garanderen. Geen van beide mannen beschouwde zichzelf als de schurk. Elk geloofde dat hij zijn eigen volk beschermde. Geschiedenis zou hen heel verschillend herinneren, afhankelijk van aan welke kant van de groene lijn men stond. Het mooie eiland dat Lawrence Durrell liefhad. In de late jaren vijftig woonde de Britse schrijver Lawrence Durrell in het dorp Bella Pace. Zijn memoires Bitter Lemons schetsen een onvergetelijk beeld van Cyprus voordat de tragedie zich ontvouwde. Hij schreef over bergdorpen, sinaasappelboomgaarden, warme gastvrijheid en avonden vol lachen. Maar onder de idyllische oppervlakte voelde hij dat er iets aan het veranderen was. De politiek begon relaties te vergiftigen. Burgen die generaties lang vreedzaam samenleefden, werden langzaam uit elkaar getrokken door concurrerende nationale identiteiten en de druk van de koloniale heerschappij. Zijn observaties lezen nu bijna als een waarschuwing voor de storm die er